Przyszłość Unii Walutowej: Kolejne tematy tabu europejskiej polityki muszą upaść

14 niemieckich i francuskich ekonomistów apeluje do polityków, o zastosowanie deklaracji z Mesebergu odnośnie przyszłości Unii Walutowej – i żąda wyjścia poza kolejne tematy tabu.

Wynik europejskiego szczytu z 29 czerwca rozczarował wielu, którzy mieli nadzieję, że doprowadzi on do realizacji przez kanclerz Merkel oraz francuskiego prezydenta Macron deklaracji z Mesebergu. Jednakże końcowa deklaracja szczytu stanowi pierwszy konstruktywny krok o symbolicznej sile, ponieważ przekracza ona pewne granice, które jeszcze niedawno rozpatrywano w kategoriach tematów tabu. Polityka powinna pochwycić tę szansę, aby dokończyć stojące przed nią reformy i przełamać kolejne tabu, w celu trwałego wzmocnienia Europejskiej Unii Walutowej.

Pomimo swojej zwięzłości, deklaracja zawiera więcej pozytywnych elementów. Europejscy szefowie państw oraz rządów zdają się rozumieć, że reformom systemu bankowego Eurostrefy musi być nadany wysoki priorytet. Zgodność co do ostatecznej ochrony przed likwidacją banków, która powinna zostać zakorzeniona
w Europejski Mechanizm Stabilności (EMS) jest ważnym elementem stabilizującym.

Wyraźna wzmianka o wprowadzeniu wspólnego europejskiego systemu gwarancji depozytów po wyeliminowaniu starych obciążeń w bankach stanowi istotne przełamanie tematu tabu, właśnie, gdy uwzględni się silny opór ze strony Niemiec
w poprzednich latach. To są ważne kroki, aby jednocześnie usprawnić podział ryzyka i zredukować to już powstałe.

Brakuje trzech istotnych elementów we wspólnym pakiecie

Szczególnie zachęcające jest, że zarządzanie kryzysowe ma być wyraźnie ulepszone poprzez wzmocnienie Europejskiego Mechanizmu Stabilizacji. Uwzględniając list prezydenta eurogrupy szefowie państw oraz rządów sygnalizują swoją otwartość do elastyczniejszego dostępu do kredytów i do umożliwienia uporządkowanego cięcia zadłużenia poszczególnych krajów oraz udziału w stratach prywatnych wierzycieli bez automatyzmu.

Jednakże brakuje trzech istotnych elementów, aby móc dopisać do reform jakiś sensowny wspólny pakiet. Po pierwsze, politycy muszą zakończyć unię banków
i rozerwać diabelski krąg pomiędzy bankami i rządami. Do tego konieczne jest przełamainie kolejnego tematu tabu, mianowicie ograniczenia koncentracji pożyczek państwowych w bilansach bankowych. To może nastąpić poprzez wprowadzenie wymagań co do własnego kapitału w przypadku wysokich koncentracji tychże pożyczek. Powinno być zwłaszcza wzięte pod uwagę wyemitowanie określonych papierów wartościowych w Eurostrefie.

Po drugie, w deklaracji brakuje uznania reform systemu fiskalnego. Obecne reguły są zbyt skomplikowane, prawie niemożliwe do zrealizowania i procykliczne. Dlatego też nasza grupa 14 ekonomistów, w celu ulepszenia przeprowadzenia reform, zaproponowała prostą regułę wydatkowania, z wyraźnym celem
długoterminowej redukcji zadłużenia oraz zobowiązującym wydawaniem pożyczek państwowych niższej rangi.

Po trzecie, nie ma instrumentów do makroekonomicznej stabilizacji Eurostrefy, co było powodem niekoniecznie ciężkiego kryzysu w niektórych krajach europejskich. Grupa państw U.E. potwierdziła możliwość wspólnego ubezpieczenia dla bezrobotnych, niezależnie od tego, czy określać się to będzie mianem wspólnotowego budżetu Eurostref. Taki instrument mógłby pomóc państwom
w uniknięciu głębokich recesji i kryzysów. Inaczej niż w Niemczech oraz innych północnoeuropejskich krajach często dostrzeganych, ów instrument może być zostać tak skonstruowany, że będzie prowadził do unii transferowej. Polityka powinna lepiej wyjaśnić ludziom, w jaki sposób przyniesie on wszystkim korzyści ekonomiczne.

Przełamać kolejne tematy tabu

Zwłaszcza zaplanowane już przedsięwzięcia powinny być popchnięte naprzód płynnie i bez zbyt długich okresów przejścia. Należy szybko zastosować środki ku dalszemu zredukowaniu zaległych kredytów bankowych oraz udaremnieniu przyszłych ich wzrostów w celu umożliwienia wprowadzenia ostatecznej ochrony przed likwidacją banków oraz wspólnego europejskiego systemu gwarancji depozytów. Szczególnie Europejski Mechanizm Stabilności powinien być wyposażony w elastyczne oraz wiarygodne instrumenty kredytowe a problemy, które są powiązane z istniejącymi narzędzaimi tego mechanizmu, zlikwidowane, aby umożliwić w przyszłości lepsze zwalczanie kryzysów.

Deklaracja szczytu europejskiego może stanowić początek konstruktywnego procesu. Osiągnięte rezultaty właśnie w tym obecnie ciężkim politycznym położeniu nie powinny być niedoceniane. Krok od deklaracji do udanego wspólnego pakietu reform Eurostrefy wymaga przełamania kolejnych tematów tabu i przekroczenia następnych granic. Z europejskiego szczytu płynie pozytywna wiadomość, że jest to w praktyce możliwe.

Autor: 
Tłum. Dominik Nowicki
Źródło: 

Frankfurter Allgemeine Zeitung

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.