Alians strategiczny

Forma współpracy międzynarodowej oraz fuzja, holding, spółki joint venture jako przykład innowacyjnych form koncentracji i kooperacji przedsiębiorców.

Generalne przyczyny podejmowania pewnych przedsięwzięć innowacyjnych to szybkość zmian oraz przekształceń, względem jakich każda firma, rozumiana, jako organizacja nabywająca i przetwarzająca wiedzę, powinna być przygotowana do reformy własnych poczynań w społeczeństwie w którym funkcjonuje. Firma powinna " rozszyfrować" realia, w jakich działa oraz towarzyszące mu mechanizmy. Ponadto powinna "wniknąć" w struktury konkurencyjnych jednostek prowadzących podobną działalność - a także bacznie analizować potencjalną konkurencje. Powyższe działania mają na celu ulepszenie oraz utworzenie innowacyjnych mechanizmów, będących w stanie pokonać konkurencje. Alianse strategiczne stanowią atrakcyjną korzystną formą kooperacji firm, ponieważ dotyczą one jedynie części działalności uczestników umowy, natomiast w innych sferach przedsiębiorstwa te mogą między sobą konkurować na rynku. Stanowi to także sprzyjającą metodę współpracy przy realizacji dużych projektów, gdyż alians powoduje zarówno podział kosztów, a także ryzyka pomiędzy wszystkich partnerów. W sytuacji dużych przedsięwzięć coraz częściej spotykaną formą kooperacji są tzw. sieci aliansów w różnych sektorach gospodarki narodowej. 1 Powyższe zagadnienie szerzej rozpatruje autor J. Kraciuk w artykule: „Alianse strategiczne jako sposób konsolidacji przedsiębiorstw, „Prace naukowe Katedry Polityki Agrarnej i Marketingu SGGW” 2005 nr 28.

Firmy dążyć będą do organizacji pozbawionej centralizacji, która zapewnia dużą elastyczność w podejmowaniu szybkich działań oraz ułatwi skuteczne podejmowanie decyzji. Potencjał firmy uzależniony będzie od wielorakich zmian i mechanizmów wspierających. -2" Powyższe spostrzeżenie można wywnioskować na postawie: „Achieving Excellence with Kaizen and Lean Supply Chains Euclides" A. Coimbra.Strategia wzrostu i rozwoju przedsiębiorstw może być realizowana metodą wewnętrzną, na przykład poprzez inwestycje własne przedsiębiorstwa oraz metodą zewnętrzną poprzez udział innych jednostek. 3Do zmian zewnętrznych należą między innymi alianse strategiczne, fuzje oraz przejęcia przedsiębiorstw bądź ich części, stanowiące alternatywne strategie rozwoju firm. Jedną z głównych przyczyn niepowodzeń jest niewłaściwy wybór strategii rozwoju firmy, optymalnej ze względu na zdynamizowanie sprzedaży, zwiększenie zysków i ceny akcji. 4Wszak alternatywne sposoby wiodące do osiągnięcia założonych celów, jednak podejmując decyzję o wyborze strategii decydenci muszą mieć świadomość istotnych różnic pomiędzy aliansami. Istotną kwestią w procesie integracji firm są pewne różnice społeczne łączących się przedsiębiorstw, przekładające się na potrzebę wypracowania nowej metody organizacyjnej połączonych przedsiębiorstw. 5Sukces bądź klęska łączących się firm zależy od wielu skomplikowanych czynników. Bazując na pracach teoretycznych oraz doświadczeniach realne jest wytworzenie stosownego modelu realizacji aliansu strategicznego. Przyczyną tworzenia i rozwoju aliansów strategicznych jest globalizacja rynków6. Zakłada się, iż globalizacja oznacza świadomość,iż w biznesie należy uwzględniać ogólnoświatowy globalny, a nie tylko regionalny aspekt. Zdecydowanie sprzyja temu ujednolicenie stylów życia oraz indywidualnych preferencji życia klientów. Kolejną przesłanką powstawania sojuszy strategicznych stanowi szybki rozwój nowych technologi.7 Koszty modelu produktu przekraczają niebagatelne sumy powoduje to, iż firma będąca rynkowym liderem, nie może samoistnie ponosić wszystkich kosztów związanych z rozwojem nowego produktu, lecz dąży do rozłożenia ryzyka na większą liczbę partnerów. Inną przyczyną powstawania aliansów strategicznych są warunki geopolityczne oraz nurt w kierunku odformalizowania, polegający na likwidacji zapór handlowych oraz zmniejszaniu taryfowych i pozataryfowych ograniczeń.8 Mechanizm liberalizacji w obrocie handlowym oraz łączone z nim praktyki lobbistyczne niektórych krajów, sprowadzają się do ograniczania dostępu konkurencji do lokalnych rynków poprzez wprowadzenie zapór celnych, oraz aprobatę pewnych schematów. Działania takie powodują, że potencjalni inwestorzy nie mogą swobodnie działać na rynkach tych krajów, lecz zmuszeni są współdziałania z lokalnymi przedsiębiorstwami, m.in. poprzez alianse strategiczne.9 Innowacyjnym aspektem tworzenia aliansów strategicznych dbanie o interes o klienta, co stanowi następstwo konkurencji, oraz zjawiska różnorakich preferencji odbiorców. Konsument wymaga porozumienia z producentem, aktywności w pracach badawczo-rozwojowych nad produktem jak również usług dodatkowych. 10Analizując opłacalność przedsięwzięcia nie można zapominać, że podstawowym celem porozumień pomiędzy firmami jest uzyskanie zysku z zainwestowanego kapitału. Zysk ten powinien przekraczać dochód z zakupu obligacji państwa, w którym dochodzi do porozumienia. 11Zgromadzenie kwoty pieniędzy, jakich inwestor spodziewa się ponad zysk z obligacji, jest łączone z pewnym ryzykiem. Cena którą inwestor może zapłacić za uzyskanie określonego kompromisu jest funkcją postrzeganego przez niego ryzyka transakcji.12

Alians strategiczny stanowi połączenie współpracy oraz konkurencji w określonej grupie firm, które transportują, oraz emitują wiele produktów, które są tylko w pewnym stopniu komplementarne.13 Dzięki aliansowi strategicznemu łatwiej jest wprowadzić przedsiębiorstwo na rynek, a także wymienić wiedzę oraz doświadczenia pomiędzy współpracującymi ze sobą przedsiębiorstwami. Aktualnie alians strategiczny jest atrakcyjna formą, gdyż jest to łączone z internacjonalizmem przedsiębiorstw.14 Stanowi to jedną z alternatyw dla firm, które rozpoczynają swoją działalność za granicą. W związku z powyższym najpopularniejszą formą aliansów są alianse międzynarodowe. Tworząc alians strategiczny firma ma możliwość bardziej rozwinąć się oraz powiększyć konkurencyjność.15 Zawiera się owe alianse strategiczne w sytuacji, gdy na rynku obowiązują przepisy antymonopolowe, które nie pozwalają się łączyć firmom. Przedsiębiorstwa dzięki podpisywanym aliansom strategicznym są trwałe, z uwagi na fakt, iż są one oparte na dość silnej integracji swojej działalności.16 Nauki takie jak mikroekonomia, która stanowi jedną z dziedzin ekonomii, która zajmuje się weryfikacją oraz badaniem konkretnie oznaczonych "manewrów" rynków, przedsiębiorstw oraz konsumentów. Natomiast mikroekonomią zajmująca się analizą decyzji, które były podejmowane przez dane jednostki. 17Decyzje te dotyczą przede wszystkim sprzedaży oraz zakupu towarów. Polityka gospodarcza danego kraju, czy też regionu w badaniach mikroekonomicznych najczęściej traktuje się jako kompilację wielu podmiotów, a nie jako jeden organ, tak jak ma to miejsce się to w makroekonomii. 18Aktualnie ekonomia przyjęła mocny program neoklasycystyczny, w którym uwzględnia się matematyczne modele zachowań takich zbiorów podmiotów jak : konsumenci, instytucje publiczne, czy też przedsiębiorstwa.19

 

Szczególnym przypadkiem wspólnego przedsięwzięcia firm z udziałem kapitału zagranicznego jest joint venture, tworzonego zarówno w formie koncentracyjnej jak też kooperacyjnej. Międzynarodowe spółki joint venture – łączy przedsiębiorstwa z różnych krajów, przy czym zazwyczaj jeden z partnerów dysponuje określonym produktem, a drugi dostępem do rynku. Poprzez partnerstwo pierwszy z nich uzyskuje dostęp do rynku, oferując lokalnemu partnerowi produkt do dystrybucji.20 Jednym z głównych czynników decydujących o dynamice i trwałości aliansu jest stopień jego symetryczności. 21Spółka joint venture o równym udziale partnerów uważana jest za najlepsze rozwiązanie. Symetryczność aliansu można oceniać na podstawie: udziałów partnerów, ich potencjału na rynku, metody zarządzania aliansem.22 Ustawodawstwo polskie nie nadąża za rozwojem tych form koncentracyjnej współpracy przedsiębiorstw. Niemniej jednak niezbędne jest usystematyzowanie powyższych terminów, jak również dokonanie klasyfikacji grup kapitałowych i holdingów. 23Warto zaznaczyć, iż podstawowym mechanizmem rozwoju przedsiębiorczości jest wsparcie finansowe środkami Unii Europejskiej. Realizowanie prezentacji form koncentracji przedsiębiorców wymaga zaznaczenia okoliczności istnienia pozostałych, także mających zastosowanie w praktyce form szeroko pojmowanej współdziałania. 24 Termin konsorcjum -posiadający niejednokrotnie formę aliansu strategicznego nie występuje w formie definicji w ustawodawstwie, w związku z czym bardzo trudno jest jednoznacznie określić jego cechy konstytutywne. 25Zgodnie z przyjętą w doktrynie definicją - pojęciem tym określa się dwóch lub więcej przedsiębiorców realizujących wspólnie pewien cel gospodarczy. Różnica między tymi dwoma formami -konsorcjum a aliansem strategicznym polega przede na tymczasowości konsorcjum, w przeciwieństwie do aliansu strategicznego, który zwykle przybiera formę współpracy długoterminowej. 26Inną metodą dokonania koncentracji gospodarczej jest holding, który z ekonomicznego aspektu niejako stanowi gospodarczą kompilację, jest jednak typem ciągu wspólnych zależności. Łączy niezależne, spółki. 27Hierarchie holdingowe powstają w wyniku przejęć, podziału tzw. spółek mate bądź w skutek zawiązywania tzw. spółek jednoosobowych. Koniecznym czynnikiem jest określenie na niezbędności dokonania analizy przyszłej transakcji łączenia, przejęcia na każdej możliwej płaszczyźnie, co pozwoli na uniknięcie niekorzystnych, a co najgorsze niespodziewanych, następstw po przeprowadzeniu transakcji oraz pozwoli przedsiębiorcom na obiektywną ocenę korzyści i zagrożeń wynikających z realizacji podejmowanych działań.28 Badanie aktualnego statusu przedsiębiorcy, przedsiębiorstwa również zorganizowanej jego części nosi nazwę due diligence stanowi poważny czynnik polityki ekonomicznej, strategicznej oraz finansowej rzutującej na przyszłościowe metody podejmowania decyzji. 29W sytuacji nie dokonania analizy due diligence kumuluje się ryzyko, iż cel transakcji nie zostanie osiągnięty, w związku z powyższym przeprowadzanie tego typu badań, prowadzić może do odpowiedzialności podejmujących decyzje o przeprowadzanych transakcjach oraz ich efektywności. 30Przedsiębiorstwa działając w warunkach nasilających się procesów globalizacyjnych w gospodarce światowej, muszą przystosować swoje działania do potrzeb i uwarunkowań rynku.31 W związku surowymi wymaganiami rynku firmy zobligowane są są do wprowadzania w życie nowych rozwiązań, które pozwolą im osiągnąć przewagę nad swoimi konkurentami. Podstawową metodę stanowi ujmowana sensu largo współpraca strategiczna pomiędzy przedsiębiorstwami. 32Decyzja o zawarciu i utrzymaniu sojuszu strategicznego, połączenie przedsiębiorstw czy wreszcie przejęcie przedsiębiorstw może poprawić jego zdolność do konkurowania.

 

Reasumując alians strategiczny stanowi niezwykle atrakcyjną formę koncentracji. Jego zróżnicowany charakter oraz elastyczność konstrukcji powoduję, iż staje się skutecznym mechanizmem w walce o zapewnienie firmie konkurencyjnej pozycji zarówno na arenie międzynarodowej jak i krajowej. Co integralnie wiąże się z zwiększeniem zysków oraz poprawą kondycji przedsiębiorstwa.

1 J. Kraciuk,” Alianse strategiczne jako sposób konsolidacji przedsiębiorstw”, „Prace naukowe Katedry Polityki Agrarnej i Marketingu SGGW” 2005 nr 28.

2 A. Coimbra, "Achieving Excellence with Kaizen and Lean Supply Chains Euclides".

 

 

3J. Kraciuk, Alianse strategiczne jako sposób konsolidacji przedsiębiorstw, „Prace naukowe Katedry Polityki Agrarnej i Marketingu SGGW” 2005 nr 28.

4J. Rymarczyk (red.), „Międzynarodowe stosunki gospodarcze”, PWE, Warszawa 2006.

5H. Chwistecka-Dudek, K. Sroka” Alianse strategiczne, problemy praktyki i dylematy teorii”,WSB Dąbrowa Górnicza 2008.

6J. Rymarczyk ., „Internalizacja i globalizacja przedsiębiorstwa”, PWE, Warszawa 2004

7H. Chwistecka- Dudek H., A. Borczuch ., Alianse jako gra strategiczna, Wyd. AE w Katowicach, 2005.

8J. Cygler. „ Alianse strategiczne”,Difin 2002.

9Yves L. Doz, Gary Hame, „Alianse strategiczne. Wyd. Helion „Sztuka zdobywania korzyści poprzez współpracę”,2006.

10J. Gajdka , E. Walińska .: „Zarządzanie finansowe”, Warszawa 2000

11L. Gargarski , I Rutkowski I., W Wrzosek .: „Marketing. Punkt zwrotny nowoczesnej firmy”, Warszawa 2000.

12B. Boćko ., „Metodyka zarządzania aliansem”, praca zbiorowa pod red. naukową A.Nalepki, „Organizacje komercyjne i niekomercyjne wobec wzmożonej konkurencji i wzrastających wymagań konsumentów”, Nowy Sącz 2007.

13Z. Pierścionek ., „Strategie rozwoju firmy”, PWN, Warszawa 1996.

14M. Romanowska ., „Alianse strategiczne przedsiębiorstw”, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1997.

15 Strategor, :Zarządzanie firmą. Strategie. Struktury. Decyzje. Tożsamość:”., Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2001.

16Kumar B.N., Haussmann H., „Handworterbuch der internationalen Unternehmenstatigheit,” C. H. Besk'she Verlagsbuchhandlung, Munchen, 1992.

17M. Romanowska, „Alianse strategiczne przedsiębiorstw”. , Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1997

18D. Begg, R. Dornbusch, S. Fischer, „Mikroekonomia”, PWE 2007.

19J.P.Montiel , „ Makroekonomia międzynarodowa”, Wolters Kluwer 2012.

20Pierwsza ustawa regulująca zagraniczne inwestycje została uchwalona w 1987r., po dwóch nowelizacjach, ustawa została zastąpiona w listopadzie 1996r. przez nową Ustawę o zagranicznych inwestycjach, która została ponownie znowelizowana w maju 2000r., aby stworzyć coraz to lepsze środowisko inwestycyjne dla zagranicznych przedsiębiorców. Prawo inwestycyjne dla zagranicznych inwestorów zapewnia m.in..:Traktowani w sposób uczciwy i równy, kapitał i inne aktywa inwestorów zagranicznych nie podlegają konfiskacji i nacjonalizacji. Prawo do przetransferowania swojego kapitału i zysków a zagraniczni pracownicy swoich dochodów za granicę. kupowanie obcych walut w bankach komercyjnych na operacyjną lub inne prawnie dozwolone działalności przedsiębiorstwa.

 

 

21Spółki joint venture można podzielić ze względu na: Proporcję udziałów- występują mniejszościowi-większościowe i ekwiwalentne, czyli parytetowe joint venture. Status prawny- prywatne joint venture (biorą w nim udział osoby fizyczne bądź prywatne osoby prawne), mieszane (składające się z prywatnych osób prawnych i przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw państwowych, a spotykane najczęściej w stosunkach pomiędzy krajami rozwiniętymi a rozwijającymi) oraz publiczne (łączące prywatną osobę lub osoby prawne ze spółką składającą się z dużej liczby drobnych akcjonariuszy).Czas trwania- można wyróżnić przedsięwzięcia, które są ograniczone ramami czasowymi a powoływane głównie dla zrealizowania określonych zadań bądź też porozumienia zawierane bez ścisłego ustalania czasu obowiązywania umowy. Sposób tworzenia- można tu mówić o powoływaniu zupełnie nowych organizmów gospodarczych przez partnerów lub o przejęciu istniejącego przedsiębiorstwa. Innym rodzajem joint venture może być włączenie jednego z partnerów do nowo tworzonego przedsięwzięcia.

22Sprecyzowanie typu aliansu strategicznego wymaga poznania szczegółowo zakresu podpisanej umowy pomiędzy firmami. B.Garrette i P.Dussauge (1995) prezentują alians strategiczny jako porozumienie między przedsiębiorstwami zamierzającymi zrealizować projekt lub prowadzić specyficzną działalność, w którym jest utrzymana niezależność każdej z firm partnerskich, mimo umowy wiążącej jednych z drugimi w celu koordynacji kompetencji, sposobów i niezbędnych zasobów działania. Nieco inaczej Y.L.Doz i L. Hamel przedstawiają alians jako formę dynamicznego (zmieniającego się w czasie w zależności od potrzeb) porozumienia, która odgrywa jedną najważniejszych obecnie ról na globalnych rynkach, często zawierana również z konkurentami w celu pozyskania odpowiednich zasobów. Porozumienie pomiędzy minimum dwoma partnerami (z naciskiem na wymiar wieloelementowy), mające na celu kreowanie wartości.

23B.Nogalski ., R.Ronkowski : „Holding w gospodarce krajowej. Praktyczny poradnik tworzenia”, Gdańsk 2000

24P. Kotler .: „Marketing, analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola”, Warszawa 1994

25L. Oręziak ., B. Pietrzak . (red.): „Bankowość na świecie i w Polsce. Stan obecny i tendencje rozwojowe,” Warszawa 2000/2001

26W. Kieżun : „Sprawne zarządzanie organizacją”, Warszawa 1997

27E. Miklaszewska (red.): Rola konkurencji w kształtowaniu polskiego sektora bankowego, Kraków 1999.

28B. Nogalski , R. Rokowski .: „Holding w gospodarce krajowej. Praktyczny poradnik tworzenia”, Gdańsk 2000

29W. Frąckowiak red. „Fuzje i przejęcia przedsiębiorstw”, PWE, Warszawa 1998.

30B. Wawrzyniak .: „Polskie grupy kapitałowe”, Warszawa 2002.

31 J. Szczepanowski,”Fuzje i przejęcia”. PWN, Warszawa 2000.

32W. Frąckowiak red.:”Fuzje i przejęcia”, PWE, Warszawa 1998.

Autor: 
Anna Maria Dzięgiel

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.