Serbia i Czarnogóra w Unii Europejskiej? Taki scenariusz możliwy już w 2025r.

Oba kraje mogą najszybciej stać się członkami UE w 2025r., ale do osiągnięcia tego ambitnego celu, rokiem przełomowym ma być rok 2019, kiedy Serbia jak i Czarnogóra powinny spełnić przejściowe kryteria w kwestii sądownictwa i spraw wewnętrznych. Od Serbii oczekuje się dodatkowo normalizacji stosunków z Kosowem; to element składowy unijnego projektu rozszerzenia się na Bałkany Zachodnie, który Komisja powinna przyjąć na początku przyszłego miesiąca.

„Z silną polityczną wolą, realizacją prawdziwych reform, trwałym rozwiązaniem sporów z sąsiadami, Czarnogóra i Serbia powinny być gotowe do członkostwa do 2025r.", taki zapis znajduje się w jednej z roboczych wersji projektu „Wiarygodne perspektywy rozszerzenia dla Bałkanów Zachodnich”. Komisja powinna przyjąć ten dokument 6 lutego, kiedy ostateczna wersja będzie już gotowa; do tego czasu możliwe są modyfikacje w tekście. W przypadku pozostałych krajów – Bośni i Hercegowiny, Albanii, Macedonii i Kosowa, sformułowania są zgoła inne; oczekuje się, że do 2025 roku kraje te „wyraźnie przyspieszą kroku na europejskiej ścieżce” lub też „negocjacje z tymi krajami będą znacznie rozwinięte”.

Zgodnie z orientacyjnym harmonogramem Serbia i Czarnogóra musi skoncentrować się na wypełnieniu ustaleń przejściowych w obszarze praworządności do końca 2019r. W przypadku Serbii ustalenia przejściowe, które są ujęte w rozdziale 35 pt. „Pozostałe kwestie”, dotyczą normalizacji stosunków z Kosowem i muszą obowiązkowo zostać spełnione. Oznacza to osiągnięcie pełnego porozumienia z Kosowem. „Aby zapewnić trwałą stabilność w regionie niezbędna jest pełna i kompleksowa normalizacja stosunków Belgrad - Prisztina. Kompleksowa normalizacja stosunków między Serbią a Kosowem w postaci prawnie obowiązującego porozumienia jest potrzebą pilną i kluczową dla europejskiej perspektywy i Kosowa i Serbii, a także tych regionów jako całości”, wspomina się w dokumencie.

Serbia rozpoczęła negocjacje akcesyjne w dwóch kluczowych kwestiach - „Praworządność i podstawowe wolności” (rozdz. 23) oraz „Wolność, sprawiedliwość i bezpieczeństwo” (rozdz. 24) w sierpniu 2016r.; rozmowy dotyczące tych kwestii zostaną zamknięte dopiero pod koniec procesu negocjacyjnego. Pewną nowością w obecnym procesie negocjacyjnym jest wprowadzenie kryteriów przejściowych pozwalających spełnić wymogi poszczególnych rozdziałów; dotychczas należało spełnić kryteria, które umożliwiały otwarcie rozdziałów negocjacyjnych i ich zamknięcie. W rozdziale 23 Serbia powinna spełnić 50 przejściowych kryteriów, w rozdziale 24, niewiele mniej – 41. Czarnogóra przystąpiła do negocjacji dotyczących tych dwóch rozdziałów nieco wcześniej – w czerwcu 2012r. Dalej w dokumencie można przeczytać, że „kiedy zostaną spełnione wszystkie kryteria przejściowe, UE powinna rozwiązać kwestię kryteriów niezbędnych do zamknięcia rozdziałów i być przygotowaną do drugiej fazy rozmów, najpóźniej do końca 2019r.”

Albania powinna do końca 2019 roku osiągnąć widoczny postęp w pięciu priorytetowych kwestiach, między innymi w kwestii reformy praworządności. Macedonia z kolei powinna osiągnąć wymierne rezultaty w sporze dotyczącym nazwy kraju. W przypadku rozwiązania tych kwestii, negocjacje z tymi dwoma krajami powinny być w toku. W przypadku Kosowa, do 2019 roku musi osiągnąć pełną normalizację stosunków z Serbią, czym kraj ten otworzyłby sobie drogę ku unijnej integracji.

Do 2021 roku Komisja przygotuje ocenę wpływu planowanego rozszerzenia Wspólnoty na Bałkany Zachodnie na kluczowe kwestie takie jak swobodny przepływ osób, rolnictwo, polityka spójności, budżet. Pod warunkiem, że spełnione zostaną wszystkie kryteria niezbędne do zamknięcia poszczególnych rozdziałów, państwa członkowskie mogłyby zgodzić się na zamknięcie negocjacji z Czarnogórą i Serbią na międzyrządowej konferencji, która odbyć ma się do końca 2023 roku.

Bośnia i Hercegowina powinna do końca 2023 roku osiągnąć postęp w zakresie reform, tak aby była przygotowana na rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych. Rok później powinno zostać podpisane porozumienie o przystąpieniu z Serbią i Czarnogórą, jeśli do tego czasu negocjacje zostaną zwieńczone sukcesem. Do 2025 roku powinien być zakończony proces ratyfikacji porozumień o przystąpieniu, co umożliwiłoby tym krajom wejście do UE jako pełnoprawny członków.

W projekcie dokumentu wspomina się, że jest to ambitny kalendarz, który powinien zachęcić zainteresowane kraje do wprowadzania reform. Przed przystąpieniem do UE każde z wymienionych państw powinno rozwiązać kwestie problematyczne ze swoimi sąsiadami, ponieważ Unia Europejska nie chce ich przejmować. „Potrzeba jeszcze czasu, aby zabliźniły się rany z lat 90’. Ale po 25 latach nadszedł czas, aby rozwiązać kwestie sporne, które wciąż nie pozwalają się pojednać. Wszystkie państwa powinny jednomyślnie się zobowiązać słowami i czynami, że osiągną pojednanie i rozwiążą wciąż otwarte kwestie do czasu wejścia do Unii Europejskiej” - czytamy w projekcie dokumentu. „Tam, gdzie nie są rozwiązane spory graniczne, strony powinny oddać to bezwarunkowo pod wiążący końcowy arbitraż, taki jak Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, przed końcem negocjacji i uszanować werdykt” - mówi dokument.

W projekcie dokumentu przeczytać również można, że wejście do UE oznacza dokonanie wyboru, co stanowi formę ostrzeżenia dla tych z państw, które chciałaby siedzieć na dwóch krzesłach jednocześnie. „Przystąpienie do UE jest wyborem. Potrzebny jest do tego polityczny i społeczny konsensus i wsparcie narodu duszą i sercem. Nie ma miejsca na niejednoznaczność lidera w odpowiedzi na pytanie, w którym kierunku idą zachodnie Bałkany i gdzie przynależą” - czytamy w dokumencie. Projekt wspomina również o wprowadzeniu „specjalnych ustaleń”, aby nie dopuścić do sytuacji, w której państwa, które wejdą pierwsze do UE, zablokują przystąpienie do Wspólnoty pozostałym członkom Bałkanów zachodnich.

Komisja ogłasza możliwość zwiększenia nakładów finansowych dla państw z Bałkanów zachodnich, wzmacnianie współpracy instytucjonalnej poprzez zapraszanie liderów państw na spotkania przygotowawcze UE. Wspomina się również o możliwości zmniejszenie kosztów roamingu telefonii komórkowej dla państw z Bałkanów zachodnich.

Po ogłoszeniu strategii rozszerzenia Wspólnoty na Bałkany zachodnie, w kwietniu Komisja opublikuje sprawozdanie o postępach wszystkich państw kandydujących i potencjalnych państw kandydujących, w tym Bałkanów zachodnich i Turcji. Dotychczas takie sprawozdania publikowano jesienią każdego roku; w 2017 roku po raz pierwszy od tego odstąpiono. W maju, w Sofii, odbędzie się szczyt Unia Europejska – zachodnie Bałkany; będzie to trzecie takie spotkanie od 2000 roku.

Autor: 
Hina/Tłum. Marta Grabowska
Źródło: 

vijesti.rtl.hr

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.