Dlaczego żaden kraj nie jest odporny na autorytaryzm?

Każda demokracja jest narażona na powstanie autorytarnych reżimów, ostrzega laureatka nagrody Pulitzera Anne Applebaum. Teorie spiskowe, jak twierdzi, są najpotężniejszym narzędziem naszych czasów.

Waszyngton. Kiedy Anne Applebaum myśli o beztroskich czasach, przychodzi jej na myśl impreza. Na początku tysiąclecia zaprosiła ludzi na imprezę sylwestrową do swojego domu na wsi. Wejście jej przybranego kraju, Polski, do Unii Europejskiej było bliskie, a nadzieje na zachodnią przyszłość wisiały w powietrzu. „Wydawało się, że wszyscy jedziemy na tym samym wózku. Zgodziliśmy się co do demokracji, drogi do dobrobytu i ogólnego kierunku” - wspomina.

Dwadzieścia lat później nie ma nic wspólnego z niektórymi gośćmi, którzy byli wtedy na przyjęciu. „Oni natomiast nigdy więcej nie postawiliby stopy na moim progu, a nawet wstydziliby się przyznać, że wtedy z nami imprezowali”. Dawni przyjaciele, o których mówi Applebaum, stracili wiarę w demokrację, paląc się do partii nacjonalistycznych i ruchów prawicowych.

Prawdopodobnie każdy, kto zasadniczo popiera system demokratyczny, miał podobne doświadczenia. Applebaum dokładnie analizuje ten rosnący podział w swojej książce Zmierzch demokracji. Zwodniczy powab autorytaryzmu. 56-letnia amerykańska historyczka znana jest z doskonałych publikacji na temat historii współczesnej. W 2004 roku za Gułag otrzymała najwyższe dziennikarskie wyróżnienie - Nagrodę Pulitzera.

Jej nowa książka to mieszanka analizy politycznej, obserwacji społecznej i pamiętnika. Applebaum wyróżnia się spośród wielu książek o podobnej tematyce. W Niemczech opisywał powstanie AfD i „wściekłej burżuazji” po kryzysie uchodźczym. W USA Hillbilly Elegy próbował wyjaśnić przyciąganie Donalda Trumpa na obszarach wiejskich. Książka Applebaum jest pomyślana jako międzynarodowe spojrzenie z perspektywy panoramy. Spogląda na Węgry, Wielką Brytanię, Hiszpanię, Grecję i za Atlantyk.

Zdaniem Applebaum prądy autorytarne nie są zjawiskiem przejściowym, ale stają się coraz bardziej powszechne. Jedną z jej głównych tez jest to, że żadne państwo, niezależnie od tego, jak bardzo postępowe się uważa, nie jest uzbrojone przeciwko prądom autorytarnym. Applebaum uważa, że zwykłe wyjaśnienia prawicowych buntów są niewystarczające. Trudności gospodarcze, strach przed terroryzmem i imigrantami to tylko powierzchowne powody.

Applebaum nie przedstawia nowego, przełomowego wyjaśnienia, ale zagłębia się w rozwój, który w innych książkach jest często tylko poruszany. Dla niej teorie spiskowe to nie są dziwaczne pomysły grup skrajnych, ale najpotężniejsze i najniebezpieczniejsze narzędzie naszych czasów. Kampanie kłamstw, jak twierdzi, w połączeniu z niemal nieograniczoną mocą cyfrową, są ogniem, który zmienia sceptycyzm w nienawiść.

Przeszłość dowodzi, że Applebaum ma rację. Na długo przed wejściem do polityki Trump zyskał sobie zwolenników, ponieważ zaprzeczał amerykańskiemu obywatelstwu Baracka Obamy. W Polsce ruchy nacjonalistyczne wyrosły na fundamencie teorii spiskowych wokół katastrofy lotniczej w Smoleńsku, w której zginął prezydent Lech Kaczyński.

W końcu, zauważa Applebaum, fascynacja teoriami spiskowymi jest ludzka. „Są atrakcyjne emocjonalnie, ponieważ są proste. Oferują one wyjaśnienia dla złożonych zjawisk, zmian i zbiegów okoliczności, i dają wierzącemu satysfakcjonujące poczucie uprzywilejowanego dostępu do prawdy”.

Na pierwszy rzut oka słabym punktem jest to, że zjawisko masowe po raz kolejny rozpatrywane jest z elitarnej perspektywy. Applebaum należy przecież do uprzywilejowanego kręgu, ma doskonałe kontakty międzynarodowe i jest żoną byłego polskiego ministra Radka Sikorskiego. Ale twardo stawia czoła wpływowym w biznesie, polityce i mediach, obarczając ich bezpośrednią odpowiedzialnością za utratę zaufania.

Żaden reżim, pisze, nie może powstać bez intelektualistów i pociągaczy za sznurki. „Autokraci potrzebują ludzi, którzy wzniecają zamieszki (...). Ale obok nich potrzebują też ludzi, którzy znają prawniczy żargon i potrafią sprzedać łamanie prawa i konstytucji jako nakaz dnia.”

Autor: 
Tłumaczenie: Monika Ciesek
Źródło: 

AfD und Flüchtlingskrise: Wie der Hass an die Macht kam (handelsblatt.com)

Komentarze

Wysłane przez gfafSteangelz (niezweryfikowany) w
pharmacie de garde ouverte aujourd'hui hyeres therapies louise guay , pharmacie de garde aujourd'hui pas de calais pharmacie annecy carrefour , <a href=https://www.open.edu/openlearn/profiles/zv905887#>Acheter Promethazine 25 mg pas cher</a> pharmacie ouverte jusqu'Г  20h30 <a href=https://www.open.edu/openlearn/profiles/zv909859#>Acheter Neurontin en Suisse, Gabapentine 800 mg sans ordonnance вњ…</a> , produit medicamenteux pour maigrir act therapy values exercises , therapie de couple netflix. pharmacie ouverte wattrelos <a href=https://www.open.edu/openlearn/profiles/zv907149#>Acheter Florinef 100 mg bon marchГ©</a> , pharmacie amiens nord colvert. therapies work for, pharmacie leclerc oceane pharmacie annecy loverchy . pharmacie grand annecy, pharmacie de garde wattignies xena therapies red wing mn pharmacie amiens jules barni .

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
8 + 0 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.